Phát hiện u thận không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với việc phải cắt bỏ toàn bộ quả thận. Với những trường hợp được phát hiện ở giai đoạn sớm và đáp ứng các điều kiện chuyên môn, phẫu thuật cắt thận bán phần có thể giúp loại bỏ khối u trong khi vẫn bảo tồn tối đa nhu mô thận lành.
Mới đây, các bác sĩ Khoa Ngoại Thận - Tiết niệu, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Ninh Bình đã thực hiện thành công phẫu thuật nội soi cắt thận bán phần cho người bệnh P.Đ.Q., 67 tuổi, mắc u thận phải. Đây là một trong những phương pháp điều trị theo hướng bảo tồn chức năng cơ quan đang được bệnh viện triển khai đối với những trường hợp phù hợp.
Phát hiện sớm mở ra cơ hội bảo tồn thận
Khi được thông báo có khối u ở thận, bên cạnh nỗi lo về bệnh lý ác tính, nhiều người bệnh còn lo ngại sẽ phải cắt bỏ toàn bộ quả thận.
Tuy nhiên, cùng với những tiến bộ của ngoại khoa tiết niệu, quan điểm điều trị u thận hiện nay không chỉ hướng tới kiểm soát tốt khối u mà còn chú trọng bảo tồn tối đa chức năng thận nếu điều kiện cho phép.
Người bệnh P.Đ.Q. được thăm khám, thực hiện các xét nghiệm và chụp cắt lớp vi tính hệ tiết niệu tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Ninh Bình. Kết quả cho thấy khối u thận phải kích thước khoảng 4 x 4 cm, được đánh giá ở giai đoạn khu trú T1bN0M0.
Các bác sĩ Khoa Ngoại Thận - Tiết niệu đã đánh giá toàn diện vị trí, kích thước và đặc điểm của khối u, chức năng thận, các bệnh lý kèm theo cũng như tình trạng sức khỏe chung của người bệnh trước khi hội chẩn lựa chọn phương án điều trị.
Sau khi cân nhắc giữa hiệu quả điều trị bệnh và khả năng bảo tồn chức năng thận, ê-kíp quyết định thực hiện phẫu thuật nội soi cắt thận bán phần.
Không chỉ lấy bỏ khối u mà còn phải giữ được phần thận lành
Khác với phẫu thuật cắt thận toàn bộ, cắt thận bán phần chỉ loại bỏ phần nhu mô thận có khối u và cố gắng giữ lại tối đa phần thận lành còn lại.
Mục tiêu của phẫu thuật vì vậy không đơn thuần là “cắt được khối u”. Trong cùng một cuộc mổ, phẫu thuật viên phải đồng thời bảo đảm nhiều yêu cầu: kiểm soát tốt mạch máu thận, lấy bỏ khối u an toàn theo nguyên tắc điều trị, hạn chế tổn thương nhu mô thận lành, xử lý hệ thống đài bể thận khi cần thiết, cầm máu và khâu phục hồi nhu mô thận.
Đặc biệt, trong thời gian kiểm soát mạch máu thận, các thao tác phải được thực hiện chính xác và hợp lý nhằm hạn chế ảnh hưởng của thiếu máu đến phần nhu mô thận được bảo tồn.
Đây là kỹ thuật đòi hỏi kinh nghiệm của phẫu thuật viên, sự phối hợp chặt chẽ giữa ê-kíp ngoại khoa, gây mê hồi sức cùng hệ thống trang thiết bị phẫu thuật nội soi đồng bộ.
Ca phẫu thuật của người bệnh P.Đ.Q. diễn ra thuận lợi. Khối u được lấy bỏ an toàn và phần lớn nhu mô thận còn lành được bảo tồn.
Sau phẫu thuật, người bệnh tỉnh táo, các chỉ số sinh tồn ổn định, lượng máu mất ít, vết mổ nhỏ, ít đau và phục hồi tốt. Người bệnh tiếp tục được theo dõi chức năng thận, kết quả giải phẫu bệnh và thực hiện kế hoạch theo dõi sau điều trị theo chỉ định chuyên môn.
“Điều trị bệnh nhưng đồng thời phải nghĩ đến chức năng cơ quan lâu dài”
BS.CKII. Trần Việt Phương - Trưởng khoa Ngoại Thận - Tiết niệu, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Ninh Bình cho biết: “Trước mỗi trường hợp u thận, chúng tôi phải đánh giá kỹ đặc điểm của khối u, chức năng thận và tình trạng toàn thân để lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp nhất. Với những khối u được phát hiện ở giai đoạn sớm và đủ điều kiện, cắt thận bán phần giúp chúng ta vừa xử lý tổn thương, vừa giữ lại tối đa nhu mô thận lành. Việc bảo tồn chức năng cơ quan có ý nghĩa rất quan trọng đối với sức khỏe lâu dài và chất lượng cuộc sống của người bệnh.”
Bảo tồn nhu mô thận đặc biệt có ý nghĩa ở người cao tuổi, người có bệnh lý tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh thận mạn hoặc những trường hợp có nguy cơ suy giảm chức năng thận trong tương lai.
Vì vậy, khi điều kiện chuyên môn cho phép, mục tiêu điều trị ngày càng hướng tới sự cân bằng giữa kiểm soát bệnh hiệu quả và bảo tồn tối đa chức năng cơ quan cho người bệnh.
U thận có thể diễn tiến âm thầm
Một trong những khó khăn của u thận là bệnh có thể không gây triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu. Nhiều trường hợp được phát hiện tình cờ khi siêu âm hoặc chụp cắt lớp vi tính trong quá trình khám sức khỏe hay kiểm tra một bệnh lý khác. Khi bệnh còn khu trú và kích thước khối u phù hợp, người bệnh thường có nhiều lựa chọn điều trị hơn, trong đó có khả năng thực hiện các phương pháp bảo tồn thận.
Các bác sĩ khuyến cáo người dân nên duy trì khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt ở người có các yếu tố nguy cơ hoặc bệnh lý mạn tính.
Khi có những biểu hiện như tiểu máu, đau âm ỉ vùng hông lưng kéo dài, sụt cân không rõ nguyên nhân, hoặc phát hiện bất thường tại thận qua siêu âm, cần đến cơ sở y tế có chuyên khoa để được đánh giá đầy đủ.
Phát triển kỹ thuật chuyên sâu để người bệnh được điều trị ngay tại địa phương
Việc triển khai phẫu thuật nội soi cắt thận bán phần là một trong những bước phát triển chuyên môn của Khoa Ngoại Thận - Tiết niệu, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Ninh Bình theo hướng tăng cường các kỹ thuật chuyên sâu, ít xâm lấn và bảo tồn chức năng cơ quan.
Điều quan trọng hơn là người dân Ninh Bình và khu vực lân cận có thêm cơ hội tiếp cận các phương pháp điều trị chuyên sâu ngay tại địa phương đối với những trường hợp phù hợp chỉ định, qua đó giảm thời gian đi lại, giảm gánh nặng chi phí và thuận lợi hơn trong quá trình chăm sóc, theo dõi lâu dài.
Phát hiện sớm - đánh giá đúng - lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp không chỉ giúp kiểm soát khối u mà còn có thể giúp người bệnh giữ lại tối đa chức năng của quả thận cho những năm tháng về sau.