Sốc phản vệ là một phản ứng dị ứng nghiêm trọng, có khả năng đe dọa tính mạng. Tình trạng này có thể xảy ra trong vòng vài giây hoặc vài phút ngay sau khi tiêm thuốc cản quang tĩnh mạch, hoặc có thể muộn hơn. Các dấu hiệu và triệu chứng bao gồm:
Mề đay hoặc sẩn ngứa, đỏ da
Ngạt mũi , chảy nước mũi, viêm kết mạc , hoặc phù mặt
Khàn tiếng, khó thở, thở rít, rối loạn nhịp thở, đau tức ngực
Buồn nôn, nôn hoặc tiêu chảy.
Mạch nhanh, huyết áp tụt hoặc tăng
Choáng ngất, hôn mê, ngừng tim
Phản vệ do thuốc cản quang là một tình trạng nghiêm trọng có thể xảy ra trong quá trình chụp phim cắt lớp vi tính, đặc biệt là khi sử dụng thuốc cản quang chứa iod. Mặc dù tình trạng sốc phản vệ này không phổ biến, nhưng nó có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng, bao gồm ngừng tuần hoàn.
Ca bệnh điển hình: Bệnh viện đa khoa Ninh Bình tiếp nhận trường hợp bệnh nhân nam Nguyễn Văn T; sinh năm 1956; tiền sử: Tăng huyết áp, đái tháo đường, suy tim.; vào viện vì sốt cao liên tục, khó thở; điều trị tại khoa Truyền nhiễm. Bệnh nhân được chỉ định chụp CT lồng ngựccó tiêm thuốc cản quang để đánh giá tổn thương phổi. Trước khi thực hiện, bệnh nhân được khai thác không có tiền sử dị ứng với thuốc cản quang và đã được bác sĩ thông báo về quy trình cũng như các rủi ro có thể xảy ra.
Sau tiêm thuốc cản quang 15p bệnh nhân xuất hiện khó thở, nổi ban đỏ toàn thân, tím tái, ngừng tim. Tình trạng nặng diễn biến nhanh; ngay lập tức Khoa Truyền nhiễm và khoa HSTC đã phối hợp khởi động ekip cấp cứu cho bệnh nhân, xử trí theo phác đồ chống sốc phản vệ: Cấp cứu ngừng tuần hoàn hồi sinh tim phổi; đặt ống nội khí quản; Adrenalin tiêm tĩnh mạch. Sau cấp cứu 30p bệnh nhân có tim đập trở lại nhưng tình trạng rất nặng, nguy cơ tử vong cao: Hôn mê, da tái, nổi vân tím toàn thân, HA 60/40mmHg; M 150 l/p; SPO2 80%; toan chuyển hoá nặng. Bệnh nhân được chẩn đoán: Sốc phản vệ độ IV với thuốc cản quang – Viêm phổi nặng – Suy tim – Bệnh tim thiếu máu cục bộ, hồi sức tích cực, thở máy, lọc máu liên tục tại khoa HSTC. Sau 15 ngày điều trị tình trạng bệnh nhân ổn định dần, đã được rút ống nội khí quản, dự kiến ra viện sau 7 ngày.
Hình ảnh bệnh nhân trong quá trình phục hồi
Trường hợp phản vệ do thuốc cản quang là một ví dụ điển hình về sự cần thiết của việc nhận diện và xử lý kịp thời các phản ứng dị ứng trong y tế. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các thành viên trong đội ngũ y tế đã giúp cứu sống bệnh nhân và đảm bảo an toàn cho những bệnh nhân khác trong tương lai. Việc nâng cao nhận thức về các phản ứng có thể xảy ra khi sử dụng thuốc cản quang là rất quan trọng để giảm thiểu rủi ro và cải thiện kết quả điều trị cho bệnh nhân.
K.HSTC.PCĐ