Căn cứ Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm y tế (BHYT); Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023 và Thông tư số 01/2025/TT-BYT của Bộ Y tế, từ ngày 01/7/2026, nhiều quy định mới về khám, chữa bệnh BHYT chính thức có hiệu lực.
Những thay đổi này hướng đến mục tiêu lấy người bệnh làm trung tâm, nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ y tế, tinh gọn thủ tục hành chính và bảo đảm tối đa quyền lợi chính đáng của người dân.
9 ĐIỂM MỚI QUAN TRỌNG NGƯỜI DÂN CẦN BIẾT
1. Thay đổi cách phân cấp cơ sở khám, chữa bệnh
Hệ thống cơ sở y tế chuyển đổi từ cách gọi "tuyến xã - tuyến huyện - tuyến tỉnh - tuyến Trung ương" sang 3 cấp chuyên môn kỹ thuật:
- Cấp ban đầu
- Cấp cơ bản
- Cấp chuyên sâu
Lưu ý quan trọng: Bỏ cách gọi "tuyến" nhằm phản ánh đúng năng lực chuyên môn của từng cơ sở, không làm giảm quyền lợi BHYT và không có nghĩa là khám ở bất kỳ đâu cũng hưởng mức tối đa. Quyền lợi thanh toán vẫn tuân thủ quy định của Luật BHYT căn cứ vào nơi khám, tình trạng bệnh và chỉ định chuyên môn.
2. Linh hoạt khám BHYT tại cơ sở cấp ban đầu ở địa phương khác
Người tham gia BHYT khi đi công tác, học tập, làm việc hoặc tạm trú tại địa phương khác có thể đến khám tại cơ sở khám, chữa bệnh cấp ban đầu tại nơi đó mà vẫn được Quỹ BHYT thanh toán theo đúng phạm vi và mức hưởng của thẻ.
3. Cấp cứu được tiếp nhận tại bất kỳ cơ sở y tế nào
Trong tình trạng cấp cứu, người bệnh được quyền đến bất kỳ cơ sở y tế gần nhất để xử trí kịp thời. Sau khi được xác định là tình trạng cấp cứu, Quỹ BHYT sẽ chi trả đầy đủ chi phí trong phạm vi quyền lợi, không phụ thuộc vào nơi đăng ký KCB ban đầu.
4. 62 nhóm bệnh/trường hợp được khám trực tiếp tại cấp chuyên sâu
Theo Thông tư 01/2025/TT-BYT, người mắc các bệnh hiếm, bệnh hiểm nghèo hoặc bệnh cần kỹ thuật chuyên sâu (gồm 62 bệnh, nhóm bệnh như: ung thư, bệnh lý thần kinh, ghép tạng, tim mạch nặng, bệnh chuyển hóa hiếm...) được đến khám trực tiếp tại cơ sở cấp chuyên sâu mà không cần giấy chuyển tuyến.
5. Phiếu chuyển tuyến mạn tính có giá trị lên đến 01 năm
Phiếu chuyển cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có giá trị sử dụng trong 10 ngày làm việc, kể từ ngày ký đối với tất cả các trường hợp chuyền cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.
Người mắc các bệnh, nhóm bệnh mạn tính và là các trường hợp quy định tại Phụ lục III ban hành kèm theo Thông tư 01/2025/TT-BYT được sử dụng Phiếu chuyển cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có giá trị sử dụng trong 01 năm kể từ ngày ký, giảm đáng kể thời gian và thủ tục đi lại cho người bệnh.
- Hiện nay, việc triển khai Giấy chuyển tuyến điện tử cũng đang được tích cực đẩy mạnh trên hệ thống.
6. Mở rộng phạm vi thanh toán khi khám không đúng nơi đăng ký
- Khám tại cơ sở cấp ban đầu: Hưởng quyền lợi BHYT theo quy định.
- Điều trị nội trú tại cơ sở cấp cơ bản: Hưởng 100% phạm vi mức hưởng của thẻ.
- Điều trị nội trú tại cơ sở cấp chuyên sâu: Thanh toán theo tỷ lệ quy định của Luật BHYT.
- Từ 01/7/2026 Người tham gia bảo hiểm y tế được quỹ bảo hiểm y tế thanh toán 50% theo mức hưởng thẻ BHYT:
Ví dụ: Một người có mức hưởng BHYT 80%. Khi khám ngoại trú thuộc trường hợp Quỹ BHYT thanh toán 50% mức hưởng, nếu tổng chi phí khám là 1.000.000 đồng thì Quỹ BHYT chi trả: 1.000.000 × 80% × 50% = 400.000 đồng.
7. Danh mục thuốc BHYT linh hoạt theo năng lực chuyên môn
Cơ sở y tế được quyền sử dụng các loại thuốc thuộc danh mục BHYT phù hợp với phạm vi hoạt động chuyên môn và năng lực thực tế của đơn vị. Quy định này giúp người bệnh tiếp cận thuốc tốt ngay tại tuyến dưới, hạn chế việc phải chuyển tuyến chỉ vì thiếu thuốc.
8. Quản lý, cấp thuốc bệnh mạn tính thuận tiện tại cơ sở gần nhà
Người mắc bệnh mạn tính (tăng huyết áp, đái tháo đường, tim mạch...) sau khi điều trị ổn định tại các bệnh viện cấp trên có thể chuyển về cơ sở y tế cấp ban đầu gần nơi cư trú để tiếp tục theo dõi và nhận thuốc định kỳ, giúp tiết kiệm tối đa thời gian và chi phí đi lại.
9. Người dân cần chuẩn bị gì khi đi khám, chữa bệnh BHYT?
Để làm thủ tục nhanh chóng, người dân nên chuẩn bị:
- Căn cước/CCCD đã tích hợp thông tin thẻ BHYT;
Hoặc VNeID định danh mức độ 2 đã tích hợp thông tin thẻ BHYT;
Hoặc VssID được đăng nhập bằng tài khoản VneID định danh mức độ 2;
Hoặc Thẻ BHYT hoặc Mã số thẻ BHYT hoặc ứng dụng VssID chưa có ảnh + Giấy tờ tùy thân khác để đảm bảo đối chiếu nhân thân: Căn cước hoặc Căn cước công dân hoặc Hộ chiếu hoặc VneID hoặc Giấy tờ chứng minh nhân thân khác do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cấp (Giấy phép lái xe, thẻ Đại biểu Quốc hội, thẻ Đảng viên...) hoặc Giấy xác nhận của công an cấp xã hoặc Giấy xác nhận của cơ sở giáo dục nơi quản lý học sinh, sinh viên;
- Phiếu chuyển cơ sở KCB (đối với các trường hợp theo quy định).
- Hồ sơ bệnh án, sổ khám bệnh, đơn thuốc cũ (nếu đang theo dõi điều trị).