1. Bệnh Parkinson là gì?
Bệnh Parkinson là một rối loạn thoái hóa hệ thần kinh trung ương, tiến triển từ từ theo thời gian. Bệnh đặc trưng bởi các triệu chứng vận động như run khi nghỉ, tăng trương lực cơ (cứng cơ), giảm vận động (vận động chậm) và thay đổi dáng đi. Ngoài ra, người bệnh có thể gặp khó khăn trong việc giữ thăng bằng và kiểm soát tư thế.
Khi bệnh tiến triển, các chức năng vận động bị ảnh hưởng nghiêm trọng, làm giảm khả năng tự chăm sóc và chất lượng cuộc sống. Parkinson hiện chưa có phương pháp điều trị khỏi hoàn toàn, nhưng việc điều trị suốt đời bằng thuốc kết hợp với các liệu pháp không dùng thuốc có thể giúp kiểm soát triệu chứng và cải thiện cuộc sống cho người bệnh.
2. Biểu hiện của bệnh Parkinson
Các triệu chứng thường gặp bao gồm:
• Run: Thường bắt đầu từ một bên tay hoặc chân khi nghỉ ngơi.
• Cứng cơ: Gây đau, khó cử động, thường ở tay, chân hoặc cổ.
• Vận động chậm (bradykinesia): Người bệnh di chuyển chậm, khó bắt đầu một động tác.
• Thay đổi dáng đi và mất thăng bằng: Bước đi nhỏ, không vung tay, dễ ngã.
• Biểu hiện không vận động: Trầm cảm, rối loạn giấc ngủ, táo bón, suy giảm chức năng nhận thức ở giai đoạn muộn.
3. Liệu pháp không dùng thuốc
Bên cạnh điều trị bằng thuốc, các biện pháp hỗ trợ không dùng thuốc đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì chất lượng cuộc sống:
*Chế độ dinh dưỡng hợp lý:
• Chất xơ: Bổ sung từ ngũ cốc nguyên hạt, rau củ, trái cây để phòng tránh táo bón – tình trạng rất thường gặp ở bệnh nhân Parkinson.
• Canxi và Vitamin D: Giúp phòng ngừa loãng xương và gãy xương do té ngã.
• Omega-3: Có trong cá béo (cá hồi, cá ngừ), hạt chia, quả óc chó - hỗ trợ chức năng não và có thể làm chậm tiến triển bệnh.
• Thực phẩm mềm, dễ nuốt: Với người bệnh gặp khó khăn khi nuốt.
• Hạn chế: Thực phẩm nhiều chất béo bão hòa, đồ ăn chế biến sẵn, nội tạng động vật.
• Tránh chất kích thích: Rượu, thuốc lá, cà phê - có thể làm nặng thêm các triệu chứng.
* Tập luyện và phục hồi chức năng: Tập vận động giúp duy trì sự linh hoạt và tăng cường khả năng giữ thăng bằng. Một số bài tập đơn giản cho bệnh nhân Parkinson:
• Đi bộ kết hợp vung tay: Bước dài, vững vàng, giữ nhịp thở đều.
• Tập đi khi ngồi: Ngồi ghế có lưng tựa, nâng từng chân như động tác đi bộ (10 lần mỗi bên).
• Kéo vai: Ngồi hoặc đứng, mở rộng tay để kéo căng vai (10 lần).
• Đứng lên ngồi xuống có kiểm soát: Tập với ghế có tay vịn.
• Vặn người: Ngồi ghế, vặn thân người sang hai bên nhanh và nhịp nhàng.
Tập luyện nên duy trì hàng ngày và có thể kết hợp với vật lý trị liệu, âm nhạc trị liệu hoặc hoạt động nhóm để tăng động lực.
* Hỗ trợ từ gia đình và cộng đồng: Người bệnh Parkinson cần sự đồng hành của người thân trong chăm sóc, hỗ trợ tâm lý, và khuyến khích vận động. Tạo môi trường sống an toàn, tránh té ngã cũng là điều quan trọng trong chăm sóc lâu dài.
4. Điều trị phẫu thuật Ở những bệnh nhân không đáp ứng tốt với thuốc, có thể cân nhắc đến các phương pháp điều trị can thiệp, điển hình là:
• Kích thích não sâu (DBS - Deep Brain Stimulation): Được áp dụng ở các trung tâm chuyên sâu, giúp giảm triệu chứng vận động rõ rệt ở giai đoạn muộn.
• Liệu pháp tế bào gốc và gen: Đang được nghiên cứu chuyên sâu ở một số nước phát triển.
Bệnh Parkinson là bệnh lý mạn tính, tiến triển và ảnh hưởng lớn đến cuộc sống người bệnh. Việc phát hiện sớm, tuân thủ điều trị và chăm sóc toàn diện sẽ giúp người bệnh duy trì được khả năng hoạt động và chất lượng cuộc sống lâu dài.
Địa chỉ khám và điều trị bệnh Parkinson uy tín tại Ninh Bình:
Khoa Thần kinh - Bệnh viện Đa khoa tỉnh Ninh Bình là cơ sở chuyên khoa sâu trong chẩn đoán và điều trị bệnh Parkinson, với đội ngũ bác sĩ có chuyên môn cao, trang thiết bị hiện đại và các dịch vụ hỗ trợ phục hồi chức năng toàn diện.
Người bệnh hoặc người nhà có thể đến trực tiếp để được tư vấn, theo dõi và xây dựng phác đồ điều trị cá thể hóa, phù hợp với từng giai đoạn bệnh
K.Thần kinh