Thể loại: Báo điện tử
Tác giả: Chi bộ CTXH - ĐD- DD
TÓM TẮT: Trong kỷ nguyên số, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng gắn với đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái trên mọi lĩnh vực đời sống xã hội. Yêu cầu đặt ra là đổi mới nội dung, phương thức theo hướng chủ động, thuyết phục, gắn thực tiễn. Từ thực tiễn truyền thông tại cơ sở cho thấy, thông tin chính thống kịp thời, rõ ràng, gần gũi là yếu tố quyết định củng cố niềm tin xã hội.
Phần mở đầu
Trong kỷ nguyên số, không gian mạng không chỉ là công cụ kết nối mà đã trở thành môi trường lan tỏa và va đập của các luồng thông tin, tư tưởng. Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng gắn với đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội vì thế trở thành nhiệm vụ cấp thiết nhằm giữ vững niềm tin và sự ổn định phát triển của đất nước.
Phần nội dung
1. Nền tảng tư tưởng của Đảng - điểm tựa của niềm tin xã hội
Nền tảng tư tưởng của Đảng không tồn tại như một hệ thống lý luận khép kín, mà hiện diện trong toàn bộ đời sống xã hội. Từ định hướng phát triển kinh tế, xây dựng văn hóa, bảo đảm an sinh xã hội đến từng chính sách cụ thể trong y tế, giáo dục…, tất cả đều phản ánh và chịu sự chi phối của nền tảng tư tưởng đó.
Chính vì vậy, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ là bảo vệ một hệ giá trị lý luận, mà là bảo vệ sự thống nhất trong nhận thức xã hội, bảo vệ niềm tin của Nhân dân đối với con đường phát triển đất nước.
Thực tiễn cho thấy, niềm tin xã hội không hình thành từ những khẩu hiệu, mà được bồi đắp qua những gì người dân nhìn thấy, cảm nhận và kiểm chứng trong đời sống hằng ngày. Khi niềm tin bị xói mòn, dù ở bất kỳ lĩnh vực nào, đều có thể tác động ngược trở lại nền tảng tư tưởng.
Như đã được khẳng định trong các văn kiện của Đảng: “Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là bảo vệ Đảng, bảo vệ Nhà nước, bảo vệ Nhân dân và bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa”.
Đó không chỉ là nguyên tắc, mà là yêu cầu có tính quyết định đối với sự ổn định và phát triển bền vững.
2. Sự thâm nhập của các quan điểm sai trái trên nhiều lĩnh vực đời sống
Điểm đáng chú ý trong giai đoạn hiện nay là các quan điểm sai trái, thù địch không xuất hiện một cách trực diện, mà len lỏi vào nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội.
Trong lĩnh vực chính trị, đó là những luận điệu xuyên tạc, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng.
Trong lĩnh vực kinh tế, là cách bóp méo thông tin, tạo hoài nghi về định hướng phát triển.
Trong lĩnh vực văn hóa - xã hội, là việc lợi dụng các vấn đề nhạy cảm để kích động, chia rẽ.
Trong lĩnh vực y tế, giáo dục, là những thông tin chưa kiểm chứng, dễ gây hoang mang.
Đặc biệt, trên không gian mạng, những nội dung này được khuếch đại với tốc độ nhanh, tạo hiệu ứng lan truyền mạnh và khó kiểm soát.
Điều nguy hiểm không nằm ở một thông tin riêng lẻ, mà ở sự tích tụ của nhiều thông tin sai lệch, từng bước tác động vào nhận thức, làm suy giảm niềm tin một cách âm thầm.
3. Đổi mới nội dung: Làm cho thông tin chính thống đủ sức thuyết phục
Trong bối cảnh thông tin đa chiều, nội dung chính thống không thể chỉ đúng, mà phải đủ sức thuyết phục.
Điều này đòi hỏi cách thể hiện phải thay đổi: từ nặng tính lý luận sang gắn với thực tiễn; từ khái quát chung sang cụ thể, dễ hiểu; từ một chiều sang gần gũi, có tính đối thoại.
Trên từng lĩnh vực, nội dung cần phản ánh đúng những vấn đề người dân quan tâm:
- Chính trị phải rõ ràng, nhất quán.
- Kinh tế phải minh bạch, có dẫn chứng.
- Văn hóa phải nhân văn, gần gũi.
- Y tế, giáo dục phải cụ thể, thiết thực.
Khi thông tin chính thống chạm được vào những vấn đề người dân đang quan tâm, nó sẽ tự nhiên trở thành nguồn tham chiếu đáng tin cậy.
4. Đổi mới phương thức: giữ thế chủ động trong không gian thông tin
Một thực tế dễ nhận thấy là nhiều khi thông tin chính thống xuất hiện sau khi dư luận đã hình thành. Điều đó khiến việc định hướng trở nên khó khăn hơn.
Trong khi đó, đặc điểm của môi trường số là tốc độ lan truyền nhanh và tâm lý tiếp nhận thông tin theo cảm xúc.
Vì vậy, cần chuyển mạnh từ tư duy “phản hồi” sang tư duy chủ động cung cấp và dẫn dắt thông tin.
Nói cách khác, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên số không chỉ là bảo vệ lý luận, mà là giữ được quyền chủ động trong việc định hướng thông tin xã hội.
5. Kết hợp “xây” và “chống” - Cách tiếp cận hiệu quả và bền vững
Trong đấu tranh tư tưởng, nếu chỉ “chống” mà không “xây”, sẽ dễ rơi vào thế bị động. Ngược lại, nếu chỉ “xây” mà thiếu đấu tranh, sẽ không đủ sức bảo vệ.
“Xây” là cung cấp thông tin chính thống, lan tỏa giá trị tích cực, củng cố niềm tin. “Chống” là phản bác các quan điểm sai trái, nhưng bằng lập luận có cơ sở, bằng thực tiễn và bằng chính sự minh bạch.
Khi thông tin tích cực đủ mạnh, những thông tin sai lệch sẽ tự bị hạn chế sức lan tỏa.
6. Khi cách làm thay đổi, hiệu quả thay đổi
Từ thực tiễn công tác truyền thông tại đơn vị, có thể nhận thấy rõ những chuyển biến trong cách tiếp cận thông tin và bảo vệ nền tảng tư tưởng trên từng lĩnh vực cụ thể.
Trong một buổi giao ban chuyên môn đầu tuần tại bệnh viện, khi trao đổi về một thông tin chưa chính xác liên quan đến hoạt động khám, chữa bệnh lan truyền trên mạng xã hội, điều được đặt ra không phải là phản bác như thế nào, mà là vì sao thông tin chính thống chưa được cung cấp kịp thời ngay từ đầu. Câu hỏi ấy, tưởng chừng đơn giản, nhưng lại phản ánh một thay đổi quan trọng trong tư duy: từ bị động xử lý sang chủ động cung cấp và dẫn dắt thông tin.
Qua trao đổi trực tiếp với người bệnh và người nhà người bệnh, có thể thấy họ không thiếu thông tin, mà thiếu một nguồn thông tin đủ tin cậy để lựa chọn. Trong bối cảnh mạng xã hội lan truyền nhanh các thông tin liên quan đến y tế – từ phương pháp điều trị, thuốc men đến các sự việc cá biệt – nếu thông tin chính thống không kịp thời lên tiếng, rất dễ tạo ra tâm lý hoang mang, nghi ngại.
Từ thực tế đó, công tác truyền thông tại bệnh viện đã có những điều chỉnh rõ rệt: tăng cường cung cấp thông tin sớm, chủ động giải thích các vấn đề chuyên môn bằng ngôn ngữ dễ hiểu, công khai quy trình khám chữa bệnh, đồng thời đẩy mạnh các nội dung truyền thông gần gũi với người dân. Những thông tin về ca bệnh cụ thể, hành trình điều trị, chia sẻ của bác sĩ… khi được truyền tải đúng cách đã nhận được sự quan tâm và lan tỏa tích cực.
Một tình huống cụ thể cho thấy rõ hiệu quả của cách làm này: trước một thông tin chưa đầy đủ về quy trình chuyên môn gây hiểu nhầm trên mạng xã hội, thay vì phản ứng theo hướng phủ nhận, bệnh viện đã chủ động cung cấp thông tin chi tiết, giải thích rõ ràng bằng ngôn ngữ dễ hiểu, kèm theo dẫn chứng thực tế. Không cần tranh luận gay gắt, nhưng thông tin chính thống dần chiếm ưu thế, góp phần ổn định tâm lý người bệnh và dư luận.
Thực tiễn đó cho thấy, trong lĩnh vực y tế - nơi niềm tin có ý nghĩa đặc biệt quan trọng - việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không tách rời khỏi việc bảo vệ niềm tin của người dân đối với hệ thống y tế công lập. Khi thông tin chính thống đủ nhanh, đủ rõ, đủ gần, thì không chỉ góp phần hạn chế thông tin sai lệch, mà còn củng cố niềm tin xã hội từ những điều cụ thể, thiết thực nhất.
Từ góc độ công tác truyền thông, có thể rút ra một nhận định: Niềm tin không được bảo vệ bằng sự phủ nhận, mà được củng cố bằng sự minh bạch, chủ động và trách nhiệm trong cung cấp thông tin.
7. Phát huy sức mạnh tổng hợp trên mọi lĩnh vực
Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên các lĩnh vực đời sống xã hội đòi hỏi sự tham gia của nhiều lực lượng.
Cấp ủy, tổ chức đảng giữ vai trò định hướng.
Đội ngũ cán bộ, đảng viên là lực lượng nòng cốt.
Truyền thông giữ vai trò xung kích.
Đoàn viên, thanh niên là lực lượng lan tỏa mạnh trên không gian mạng.
Khi các lực lượng này được kết nối và phát huy đồng bộ, sẽ hình thành một “thế trận thông tin” đủ mạnh để tạo sức đề kháng trước các thông tin sai lệch.
Phần kết luận
Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng gắn với đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên các lĩnh vực của đời sống xã hội không chỉ là nhiệm vụ trước mắt, mà là quá trình lâu dài, liên tục.
Trong kỷ nguyên số, đây không chỉ là cuộc đấu tranh về lý luận, mà còn là cuộc cạnh tranh về niềm tin, về thông tin và về khả năng dẫn dắt xã hội.
Khi thông tin chính thống đủ nhanh, đủ rõ, đủ gần; khi niềm tin được xây dựng từ thực tiễn; khi cái đúng được lan tỏa một cách tự nhiên – thì nền tảng tư tưởng của Đảng sẽ được củng cố một cách bền vững.
Đó chính là điều kiện để giữ vững ổn định, tăng cường đồng thuận xã hội và tạo nền tảng cho sự phát triển lâu dài của đất nước.
Tài liệu tham khảo
1. Đảng Cộng sản Việt Nam (2021), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.
2. Bộ Chính trị (2018), Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới.
3. Ban Tuyên giáo Trung ương (2022), Tài liệu nghiên cứu, học tập, quán triệt các nghị quyết, kết luận Hội nghị Trung ương về công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị.
4. Ban Tuyên giáo Trung ương (2023), Tài liệu bồi dưỡng công tác tuyên truyền, giáo dục lý luận chính trị trong bối cảnh chuyển đổi số.
5. Thủ tướng Chính phủ (2020), Quyết định số 749/QĐ-TTg ngày 03/6/2020 phê duyệt “Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030”.
6. Bộ Thông tin và Truyền thông (2023), Báo cáo về thực trạng và xu hướng phát triển thông tin trên không gian mạng tại Việt Nam.
7. Một số bài viết, phát biểu của Tổng Bí thư về công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng đăng trên Báo Nhân Dân, Tạp chí Cộng sản và các cơ quan báo chí chính thống.